مطالب کمک درسی پودمان پوشاک کاروفناوری هفتم

انواع روش تولید پارچه

پارچه

پارچه لایه ای انعطاف پذیر است که از در هم رفتن و اتصال نخ ها یا الیاف با یکدیگر به وجود می آید از مصارف گوناگون پارچه می توان به پوشاک، تزئینات منزل پرده، رومبلی، روتختی و رومیزی ، روکش صندلی اتومبیل، بادبان، چادر صحرایی، چتر نجات، کیف و ... اشاره نمود.

روش های تولید پارچه

عملیات اتصال و در هم رفتن نخ ها به منظور تولید پارچه را بافندگی می نامند. روشهای مختلفی برای تولید پارچه وجود دارد.که عبارت اند از:

1- بافندگی تاری  پودی

2- بافندگی حلقوی

3- بی بافت

بافندگی تاری  پودی

در روش بافندگی تاری  پودی، پارچه از در هم رفتن و اتصال دو دسته نخ به نام تار و پود تشکیل می شود. نخ های تار به صورت عمودی، در طول پارچه و به موازات کناره حاشیه پارچه قرار دارند. نخ های پود به صورت افقی در عرض پارچه و عمود بر نخ های تار قرار دارند.

پارچه هایی که با روش بافندگی تاری  پودی بافته می شوند، پارچهٔ تاری  پودی نامیده می شوند.

نحوهٔ در هم رفتن نخ های تار و پود، طرح بافت پارچه را مشخص می کند. پارچه های تاری  پودی را می توان با طرحهای مختلفی تولید کردکه از میان آنها طرح تافته  ، سرژه  و ساتین ، جزء طرح های ساده و اصلی هستند و اغلب پارچه های تاری  پودی با یکی از این سه طرح بافته می شوند.

در طرحهای زیر، نخهای تار با رنگ صورتی و نخهای پود با رنگ آبی مشخص شده اند.

طرح تافته: در طرح بافت تافته، نخ های پود به صورت یک در میان از رو و زیر نخ های تار عبور می کنند این نحوه در هم روی نخ ها، ظاهر شطرنجی در پارچه ایجاد می کند.

طرح سرژه: در طرح بافت سرژه، نخ های تار و پود به صورت یک در میان از بین یکدیگر عبور نمی کنند و نحوهٔ در هم روی نخ های تار و پود از ترتیب خاصی پیروی می نماید در طرح بافت سرژه، ترتیب درهم روی نخ ها، خطوط مایلی بر روی پارچه، که اصطلاحاً به آن کج راه می گویند، ایجاد می کند.

طرح ساتین: در طرح بافت ساتین نیز نحوهٔ درهم روی نخ های تار و پود از ترتیب خاصی پیروی می کند در این نوع بافت نخ های تار از نخ های پود در سطح پارچه نمایان تر است و نخ های پود به صورت نقاط پراکنده در سطح پارچه مشاهده می شود.

یادآوری می شود پارچه های تاری  پودی را می توان با طرح های بسیار متنوع و پیچیده تولید نمود.

بافندگی حلقوی

در روش بافندگی حلقوی، ابتدا نخ به شکل حلقه در می آید و سپس از اتصال و درهم رفتن حلقه های نخ، پارچه تشکیل می شود. بافندگی حلقوی به دو دسته تقسیم می شود:

1- بافندگی حلقوی پودی

2- بافندگی حلقوی تاری

بافندگی حلقوی پودی

بافندگی حلقوی پودی، هم به روش دستی و هم ماشینی امکان پذیر است. روش دستی، همان بافتنی سنتی و متداول است که با استفاده از میل بافتنی و نخ کاموا صورت می گیرد.

در روش ماشینی، از ماشین بافندگی حلقوی پودی برای بافت پارچه استفاده می شود. در روش ماشینی، عملیات تبدیل نخ به حلقه و اتصال حلقه های نخ به یکدیگر، توسط سوزن های ماشین بافندگی صورت می گیرد. پارچهٔ بافته شده به روش بافندگی حلقوی پودی را پارچه حلقوی پودی می نامند.

در روش بافندگی حلقوی پودی، برای بافت پارچه فقط یک نخ لازم است. به عبارت دیگر، تمام سوزن های ماشین بافندگی یک نخ را به شکل حلقه در می آورند. در این روش، ابتدا نخ به شکل حلقه در می آید و اتصال حلقه های مجاور در امتداد افقی، یک رج از بافت را تشکیل می دهد در انتهای رج اول، ادامهٔ نخ، حلقه های رج دوم را تشکیل می دهد، به گونه ای که حلقه های رج دوم از میان حلقه های رج اول عبور می کنند و به آنها متصل می شوند. به همین ترتیب، رجهای بعدی پارچه بافته می شوند. اتصال حلقه های نخ در رجهای مختلف در امتداد عمودی، یک ردیف از بافت را تشکیل می دهد.

از ویژگی های مهم پارچه های حلقوی پودی این است که می توان آنها را به راحتی، رج به رج شکافت و در صورت پاره شدن یکی از حلقه های نخ در پارچه، احتمال در رفتن بقیهٔ حلقه ها و ایجاد سوراخ در پارچه وجود دارد.

از دیگر ویژگی های پارچه های حلقوی پودی کشسانی زیاد این پارچه ها است. به عبارت دیگر، این پارچه ها در امتداد طول و عرض به راحتی کش می آیند و ازدیاد طول می دهند.

بافندگی حلقوی تاری

بافندگی حلقوی تاری، فقط به روش ماشینی امکان پذیر است. در این روش، از ماشین بافندگی حلقوی تاری برای بافت پارچه استفاده می شود و عملیات تبدیل نخ به حلقه و اتصال حلقه های نخ به یکدیگر، توسط سوزن های ماشین بافندگی صورت می گیرد. پارچهٔ بافته شده به روش بافندگی حلقوی تاری را پارچه حلقوی تاری می نامند.

بر خلاف روش بافندگی حلقوی پودی که برای بافت پارچه فقط یک نخ لازم است، در روش بافندگی حلقوی تاری برای بافت پارچه به یک دستهٔ نخ به نام نخ های تار نیاز است. هر یک از نخ های تار، توسط یکی از سوزن های ماشین بافندگی، جداگانه تشکیل حلقه می دهند. اتصال حلقه ها در امتداد عمودی نیز، یک ردیف از بافت را تشکیل می دهد.

به این ترتیب، یک سری ردیف های عمودی از حلقه ها، که به صورت موازی کنار یکدیگر قرار دارند، تشکیل می شود. ایجاد اتصال بین ردیف های موازی کنار یکدیگر، با حرکت زیکزاکی نخ بین ردیف های مجاور صورت می گیرد.

به عبارت دیگر، در روش بافندگی حلقوی تاری، ردیف های عمودی از حلقه ها، که به صورت موازی کنار یکدیگر قرار می گیرند و هم زمان به صورت زیکزاک به یکدیگر متصل می شوند پارچه را تشکیل می دهند.

از ویژگی های مهم پارچه های حلقوی تاری این است که به راحتی شکافته نمی شوند. همچنین قابلیت کشسانی این پارچه ها از پارچ  های حلقوی پودی بسیار کمتر است.

بی بافت

پارچهٔ بی بافت، لایه ای است که از درهم رفتن و اتصال الیاف به یکدیگر با روش های مختلف، مانند روش های مکانیکی و حرارتی، تولید می شود.

در روش مکانیکی، با استفاده از سوزن زنی، درگیری و اتصال الیاف به وجود می آید. به این ترتیب که با وارد کردن ضربات متوالی سوزن بر لایهٔ الیاف، الیاف در بعضی نقاط با یکدیگر درگیر می شوند و در نتیجه اتصال و درهم رفتگی الیاف صورت می گیرد. مانند موکت

در روش حرارتی، با عبور هوای داغ از روی لایهٔ الیاف، بعضی از نقاط الیاف ذوب می شوند و به هم می چسبند و به این ترتیب لایهٔ پیوسته و متصلی از الیاف به وجود می آید.

بر خلاف روش بافندگی تاری  پودی و بافندگی حلقوی، که ابتدا الیاف به نخ تبدیل و پس از درگیری و اتصال نخ ها، پارچه تولید می شود، پارچهٔ بی بافت، مستقیماً از اتصال و درهم رفتگی الیاف به وجود می آید. لذا، مراحل تولید پارچه های بی بافت کمتر و ساده تر و در نتیجه هزینهٔ تولید این پارچه ها کمتر است. در مقابل، استحکام پارچه های بی بافت از پارچه های تاری  پودی و حلقوی کمتر است.

از مصارف گوناگون پارچه های بی بافت می توان به پوشک بچه، دستمال کاغذی، بانداژ، لباس جراحان، ماسک، چای کیسه ای،روبالشی یک بار مصرف مورد استفاده در هواپیما و قطار، لباس های یک بار مصرف و... اشاره نمود.