مطالب کمکی جهت تدریس پودمان پایش رشد و تکامل کودک کاروفناوری نهم

دوره های رشد و نمو کودک

همان طور که قبلا ذکر شد، رشد به بزرگ شدن ابعاد بدن و نمو و تکامل به تغییر عملکرد فرد اطلاق می شود؛ به طور مثال بلند شدن قد به عنوان شاخص رشد محسوب می شود ولی انداختن توپ در سبد بسکتبال  به عنوان مثال نمودی از نمو و تکامل سیستم عصبی ماهیچه ای فرد می باشد. به بیان دیگر، رشد دراثر خاصیت ذاتی و فیزیولوژیک فرد به وجود می آید درحالی که نمو و تکامل، تابع یادگیری و مهارت هایی است که فرد کسب می کند و تغییرات رفتاری روانی فرد را دربر می گیرد.

از نظر رشد و تکامل، دوران کودکی را می توان به چند دورهٔ کوتاه تر تقسیم نمود:

1- دوران نوزادی : دوران نوزادی از هنگام تولد تا ٢٨ روزگی می باشد. دوران نوزادی مرحلهٔ تطابق از زندگی داخل رحمی به زندگی خارج رحمی است. بسیاری از اعضا و دستگاه های بدن از جمله دستگاه گردش خون، دستگاه عصبی، دستگاه گوارش و کلیه ها دچار تغییرات و تحولاتی می گردند که مناسب شرایط جدید زندگی کودک باشد.

2- دوران شیرخوارگی: دوران شیرخوارگی از حدود یک ماهگی تا 1 سالگی می باشد. دوران شیرخوارگی مرحله رشد و نمو سریع بدن و تکامل دستگاه ها و اعضا مختلف بدن است و به خصوص دستگاه عصبی مرکزی تکامل سریعی پیدا می کند. در این دوران، کودک شدیداً وابسته به مادر است و به علت رشد زیاد، تغذیه کامل و کافی در این دوران اهمیت زیادی دارد.

3- دوران خردسالی یا سال های قبل از مدرسه : این دوران از 1 سالگی شروع می شود و تا پایان 5 سالگی ادامه می یابد. در این دوران، تکامل بیشتری در اعصاب مرکزی و محیطی پیش می آید و کودک بسیار متحرک و دارای تکلم است و وابستگی وی به مادر به خصوص از نظر تغذیه کمتر می شود. دوران خردسالی از نظر تثبیت رفتار شخصی کودک دوران پراهمیتی می باشد.

4- دوران پیش دبستانی و دبستانی : این دوران از 6 سالگی تا حدود 11 تا 12 سالگی را شامل می شود. در این دوران، کودک معمولاً به مدرسه رفته، آموزش های مختلف را فرا می گیرد.در اثر تماس بیشتر با اجتماع و برخوردهای اجتماعی، فرد از نظر اجتماعی رشد بیشتری کرده و به تدریج الگوی شخصیتی خاصی پیدا می کند.

5- دوران نوجوانی و جوانی : این دوران از 11 تا 12 سالگی شروع شده و تا شروع دوران بزرگسالی ادامه می یابد. در این دوران، تغییرات مربوط به بلوغ جنسی شروع می شود و کودک از نظر جنسی بالغ می گردد.