مطالب کمکی درسی جهت تدریس پودمان تأسیسات مکانیکی کاروفناوری نهم

آشنایی با تجهیزات لوله کشی

شیرهای آب

شیرها وسایلی هستند که برای باز و بسته کردن مسیر، تنظیم مقدار جریان آب، کنترل سطح آب و برداشت آب به کار برده می شوند. در تأسیسات لوله کشی آب رسانی ساختمان، شیرها به سه گروه شیرهای برداشت، شیرهای مسیر و شیرهای ایمنی و کنترل دسته بندی می شوند.

شیرهای برداشت

شامل شیرهای ساده تکی، شیرهای مخلوط، شیرهای پیسوار و شیرهای فشاری (شست و شو) می باشند. جنس این شیر معمولاًً از آلیاژ برنج است و برای زیبایی آن را با آبکاری کرم و نیکل روکش می کنند.شیرهای ساده تکی در انواع و اشکال گوناگون ساخته می شوند و مهم ترین آنها شیر کرمه دنباله کوتاه، شیر کرمه دنباله بلند، شیر برنجی معمولی و شیر برنجی سر شیلنگی هستند.


 

شیرهای مخلوط

این شیرها برای مخلوط کردن آب سرد و آب گرم و رساندن آب به دمای لازم به کار می روند. و به دوگروه توکاسه و دیواری تقسیم بندی می شوند. نوع توکاسه در مدل و اشکال گوناگون از طرف سازندگان عرضه می شوند.

شیر پیسوار

این شیر در روشویی ها و ظرف شویی ها که از شیر مخلوط توکاسه استفاده می کنند، ارتباط شیر مخلوط و شبکه لوله کشی آب سرد یا آب گرم به وسیله این شیر برقرار می شود.

شیرهای فشاری

وسیله ای است که برای شست وشوی کاسه توالت و تخلیهٔ فاضلاب به کارمی رود.

شیرهای مسیر

شیرهایی هستند که درمسیر لوله کشی برای باز و بسته کردن مسیر و تنظیم فشار و جریان آب به کار می روند.شیر فلکه کف فلزی، شیر فلکه کشویی، شیر یک طرفه از جمله شیرهای مسیر هستند.

شیرهای ایمنی و کنترل

این شیرها به منظور ایجاد ایمنی در کاردستگاه ها در تأسیسات بهداشتی و گرمایی ساختمان به کار می روند. دارای انواع و اقسام زیادی هستند که به دو نوع آن، یعنی شیر اطمینان و شیر شناور می اشاره می کنیم.

شیراطمینان

شیر اطمینان یا شیر رها کننده، برای کنترل فشار آب گرم کن ها و جلوگیری از خطرات ناشی از افزایش فشار آنها از این شیر استفاده می شود که در موقع بالارفتن فشار و یا درجه حرارت به طور اتوماتیک بازشده و مقداری از آب یا بخار را خالی می کند. این شیر در انواع کنترل کننده فشار، کنترل کننده درجه حرارت و کنترل کننده فشار و درجه حرارت ساخته شده و در بالای آب گرم کن نصب می شود.

شیر شناور (فلوتر)

این شیر برای کنترل سطح آب در مخزن ها به کار می روند. شیر با کمک گوی توخالی و شناوری که با پایین و بالا رفتن سطح آزاد آب در مخزن، پایین و بالا می رود از حالت کاملاً باز به حالت کاملاً بسته تغییر می کند. نوع کوچک آن در مخزن های انبساط سیستم گرمایی مرکزی، کولر آبی، مخزن شست و شو و نوع بزرگ آن در مخزن های ذخیره آب به کار می رود.

بهینه سازی مصرف انرژی

یکی از مسائل مهمی که در طراحی شیرهای برداشت مورد توجه است مسأله صرفه جویی در مصرف آب است. در شیرهای برداشت که با چرخش فلکه باز و بسته می شوند، در حین باز کردن، تنظیم دمای آب و بستن مقداری آب و انرژی هدر می رود اگر به باز و بستن مکرر نیاز باشد عملاً این کار انجام نمی شود و در مدت مصرف، بدون این که لازم باشد شیر باز می ماند. برای صرفه جویی در مصرف آب و انرژی امروزه شیرهایی که دارای دستهٔ اهرمی به جای فلکه هستند رواج بیشتری یافته اند.

شیر اتوماتیک

شیرهای اتوماتیک نیز یکی از مواردی هستند که موجب صرفه جویی در مصرف آب می شوند و طرز کار آنها بدین صورت است که وقتی دست یا شیئی در زیر شیر قرار می گیرد آب باز می شود و وقتی که دست یا شیئی از زیر شیر کنار می رود آب قطع می شود. این شیرها در هتل ها، مراکز آموزشی، فرودگاه ها و اماکن عمومی به کار می روند و در صرفه جویی آب و انرژی خیلی مؤثرند.

شیرهای ترموستاتیک

شیرهای ترموستاتیک نوعی دیگر از شیرهایی هستند که می توانند در مصرف بهینه انرژی مؤثر باشند. ساختمان این شیرها طوری است که دمای آب خروجی از شیر انتخاب می شود و شیر توسط عضو حرارتی، ورود آب سرد و آب گرم را طوری تنظیم می کند که دمای آب خروجی برابر با درجه تنظیم شده باشد. بدین ترتیب از هدر رفتن آب سرد یا آب گرم در زمان تنظیم جلوگیری می شود. این شیرها می توانند جایگزین شیرهای مخلوط معمولی شوند.