مطالب کمک آموزش جهت تدریس پودمان برق کاروفناوری نهم

آشنایی با مفاهیم اولیه برق

به طورکلی الکتریسیته در دو نوع ساکن و جاری تولید می شود و مورد استفاده قرار می گیرد. زمینهٔ کاربرد الکتریسیتهٔ جاری از الکتریسیتهٔ ساکن بسیار بیش تر است.

پایه و اساس تولید و کاربرد الکتریسیته الکترون است. برای آشنایی با چگونگی تولید الکتریسیته لازم است تا با مفاهیم زیر آشنا شوید.

مادّه

به هر جسمی که دارای جرم باشد و فضا را اشغال کند ماده گویند، مانند سنگ، آب، اکسیژن.

مولکول

به کوچک ترین جزِء یک ماده که خواص آن ماده را دارد مولکول گویند، مانند یک مولکول آب.

اتم

به کوچک ترین اندازه ای که یک مولکول را می توان تقسیم کرد اتم گویند، مانند اتم هیدروژن و اتم اکسیژن که مولکول آب را تشکیل می دهند. هر اتم از دو قسمت مدارهای الکترونی (لایه ها) و هسته و تشکیل شده است. هستهٔ اتم از ذرات پروتون با بار  مثبت و نوترون با بار خنثی تشکیل شده است. الکترون ها با بار منفی بر روی مدارهای بیضی شکل، هم به دور خود و هم به دور هسته اتم می چرخند.

http://suherfe.blogfa.com

 

مواد از نظر هدایت الکتریکی

در شکل زیر میله مسی جریان الکتریکی را از خود عبور می دهد و لامپ روشن است می گوییم مس هادی الکتریسیته است.

http://suherfe.blogfa.com

در شکل زیر میله پلاستیکی جریان الکتریکی را از خود عبور نمی دهد و لامپ خاموش است می گوییم پلاستیک عایق الکتریسیته است.

http://suherfe.blogfa.com

هادی ها: به ماده ای که الکترون های لایه آخر خود را به راحتی آزاد کند هادی گویند. به بیانی دیگر هادی ها موادی هستند که جریان الکتریکی را به راحتی از خود عبور می دهند. تعداد الکترون های لایهٔ آخر هادی ها ١ یا ٢ یا ٣ الکترون است. از جمله هادی می توان به مس، نقره و طلا اشاره کرد.

عایق ها: به ماده ای که الکترون های لایه آخر خود را به راحتی آزاد نکند عایق گویند. به بیانی دیگر عایق ها موادی هستند که جریان الکتریکی را به راحتی از خود عبور نمی دهند. عایق ها موادی هستند که لایه آخر اتم آن ها ٥ تا ٨ الکترون دارد. از جمله عایق ها می توان به شیشه، چوب، پلاستیک کائوچو؛ میکا و گازهای بی اثر اشاره کرد.

در تصاویر زیر منیزیم هادی جریان برق و گوگرد عایق است

http://suherfe.blogfa.com http://suherfe.blogfa.com

نیمه هادی ها: به موادی که تعداد الکترون های لایهٔ آخر آن ها ٤ الکترون است و جریان الکتریکی را به سختی و تحت شرایطی خاص از خود عبور می دهند نیمه هادی گفته می شود.از جمله نیمه هادی ها می توان به ژرمانیم و سیلیسیم اشاره کرد.