مطالب کمکی درسی جهت تدریس پودمان تأسیسات مکانیکی کاروفناوری نهم

فرآیند آب رسانی به ساختمان

آب آشامیدنی، پس از آمادهٔ مصرف شدن در تصفیه خانهٔ شهر، به وسیلهٔ پمپ هایی در لوله های اصلی شهر جریان می یابد و در نهایت به منازل یا واحدهای صنعتی و تجاری می رسد. روشن است که در مسیرهای مختلف، جریان آب توسط شیرفلکه ها مهار و در شبکه توزیع می شود.

انشعاب از لوله اصلی

انشعاب آب، قسمتی از لوله کشی آب است که بین لوله اصلی خیابان (یا کوچه) و کنتور کشیده می شود. این قسمت سهم عمده ای در حفظ بهداشت لوله کشی دارد، به همین جهت، سازمان آب اجرای این قسمت را در اختیار دارد تا با رعایت موارد فنی صحیح ترتیبی داده شود تا از آلوده شدن احتمالی سیستم لوله کشی عمومی شهر توسط انشعابات فرعی جلوگیری به عمل آید. برای جلوگیری از یخ زدگی لوله انشعاب، آن را در عمق کافی در زیر زمین نصب می نمایند.

در شکل زیر جزئیات انشعاب گیری از لوله اصلی نشان داده شده است.

 اجزای تشکیل دهنده این قسمت از لوله کشی در زیر توضیح داده شده است.

شیر انشعاب: در محل انشعاب گیری از لوله اصلی است و به این جهت از آن استفاده می شود که در حالت وجود جریان در لوله بتوان توسط دستگاه مخصوص، انشعاب گیری کرد. پس از انشعاب گیری این شیر بر روی لوله می ماند.

لوله های انشعاب: لوله مورد استفاده برای انشعاب گیری از جنس مس است. امروزه در ایران از لوله های پی. وی. سی P.V.C و پلی اتیلن استفاده می شود.

شیر پیاده رو یا شیر قطع و وصل مخروطی: این شیر در فاصله ۵۰ سانتی متری از ملک نصب می شود و توسط غلافی که بر روی آن گذاشته می شود، امکان قطع و وصل برای مأمورین شرکت های آب و فاضلاب وجود دارد.

شیر قطع و وصل داخلی: که در داخل جعبه کنتور و قبل از آن است که در صورت انجام سرویس و تعمیرات در داخل ساختمان از این قسمت آب سیستم قطع می شود. در ایران این شیر معمولاً بعد از کنتور نصب می شود.

شیر یکطرفه یا شیر خودکار: که بعد از کنتور نصب می شود و برای جلوگیری از برگشت آب داخل ساختمان به لوله اصلی است تا در صورت آلوده بودن آب داخل ساختمانسیستم لوله کشی شهری از نظر بهداشتی ایمن شود. برگشت آب ساختمان به داخل شبکه شهری موقعی انجام می گیرد که فشار در شبکه شهری کم شود.

کنتورآب: وسیله ای است که مقدار آب مصرفی ساختمان را اندازه گیری می کند.

شبکه لوله کشی داخل ساختمان

این شبکه بعد از کنتور شروع و به مصرف کننده ها ختم می شود. شامل دو قسمت عمده لوله های اصلی(افقی) و لوله های  بالا رونده (رایزرها) است لوله های اصلی در زیرزمین کشیده  می شوند و لوله های بالا رونده از آن منشعب می شوند. این لوله ها توسط بست هایی، متّصل به سقف زیرزمین نگه داشته می شوند. لوله های بالا رونده (رایزرها) قسمتی از شبکه تأسیسات است که آب را به لوازم بهداشتی می رساند.

برای روشن تر شدن مطلب، نمونه ای از شبکه لوله کشی ساختمان در شکل زیر آمده است.شکل زیر قسمتی از یک ساختمان سه طبقه را ارائه می دهد که وسایل بهداشتی و لوله کشی ارتباطی بین طبقات نشان داده شده است.

لوله های آب سرد با رنگ آبی و لوله های آب گرم با رنگ قرمز مشخص شده اند. لوله آب شهر پس از خروج از کنتور از طریق لوله اصلی وارد دستگاه سختی گیر می شود. آب خروجی از دستگاه سختی گیر با عنوان آب سرد نرم شده دو شاخه می شود،یک شاخه وارد آب گرم کن می شود و شاخهٔ دیگر به موازات آب گرم نرم شدهٔ خروجی از آب گرم کن به طرف وسایل بهداشتی لوله کشی می شود. برای رسانیدن آب به طبقات بالا از لوله های عمودی یا بالارونده (رایزر) استفاده شده است. لوله هایی که با رنگ قهوه ای تیره و خاکستری نمایش داده شده اند مربوط به لوله کشی فاضلاب و لوله کشی هواکش هستند.