مطالب کمک درسی جهت تدریس پودمان امور اداری و مالی کاروفناوری هشتم

آشنایی با شرکت های تجاری و اقتصادی

تاریخچه قانون گذارى شرکت هاى تجارى در ایران

اولین قانون تجارى که در آن از شرکت هاى تجارى صحبت شده، قانون سال ١٣٠٣ مى باشد. سپس در سال ١٣٠٤ قوانین تجارى خاصى به تصویب رسید که در آن وضعیت شرکت هاى تجارى (سهامى، تضامنى، مختلط و تعاونى) به اختصار بیان شده است.

در سال ١٣١٠ قانون ثبت شرکت ها به تصویب رسید که هدف آن، وضع مقررات خاص براى ثبت شرکت هاى موجود بود

امّا آنچه براى اولین بار، دربارهٔ شرکت هاى تجارى وضع شد، قانون تجارت مصوب ١٣ اردیبهشت 1311 بود.

طبقه بندى واحدهاى اقتصادى

واحدهاى اقتصادى به دو دستهٔ کلّى زیر تقسیم مى شوند:

1- واحدهاى انتفاعى که به قصد انتفاع از سوى شخص یا گروهى از اشخاص حقیقى یا حقوقى تشکیل مى شوند و به فعالیت مى پردازند.

2- واحدهاى غیرانتفاعى که بدون قصد انتفاع از سوى شخص یا گروهى از اشخاص حقیقى یا حقوقى در جهت پیشبرد هدف هایى که در مجموعه راستاى منافع جامعه است تشکیل مى شود و به فعالیت مى پردازند.

تحقیق کاروفناوری آشنایی با شرکت های تجاری و اقتصادی پودمان امور اداری و مالی کاروفناوری هشتم

به طورکلى، اصول مربوط به جمع آورى و ارائهٔ اطلاعات حسابدارى، کم و بیش در تمام واحدهاى اقتصادى یکسان است و بسیارى از مفاهیم و رو شهاى حسابدارى در واحدهاى انتفاعى و غیرانتفاعى مشابه است.

واحدهاى انتفاعى از لحاظ نوع فعالیت و بر اساس قوانین ایران، به دو دستهٔ کلّى تقسیم مى شود:

1- واحدهاى تجارى انتفاعى: اشخاص یا مؤسساتى هستند که به قصد تحصیل سود به عملیات تجارى اشتغال دارند. مانند: تجار و انواع شرکت ها.

2- واحدهاى غیرتجارى انتفاعى: اشخاص یا مؤسساتى هستند که به قصد تحصیل سود به عملیات غیرتجارى اشتغال دارند. مانند: دفاتر حقوقى و مؤسسات حسابرسى.

اشخاص

از منظر حقوقى، اشخاص یا حقیقى هستند یا حقوقى.

در واقع، هر فرد یا هر کس که داراى ذات طبیعى است شخص حقیقى نامیده مى شود امّا شخص حقوقى متشکل از اعضاى مختلف مى باشد. به زبان ساده اشخاص حقوقى داراى ذات قانونى هستند.

شخصیت حقوقى در واقع، وجودى فرضى است که به موجب قانون، این وجود فرضى داراى شخصیت خاص و مستقلى مى باشد که هیچ گونه ارتباطى با شخصیت تشکیل دهندگان آن ندارد. شخصیت حقوقى، داراى کلیهٔ حقوق و تکالیفى است که قانون براى شخصیت حقیقى (افراد) تعیین کرده است. به استثناى حقوق و وظایفى که فقط انسان ها داراى آن هستند.

شرکت چیست؟

شرکت، عبارت است از اجتماع دو یا چند نفر که هر یک امکاناتى را (اعم از وجه نقد، وسایل و ماشین آلات و غیره) با خود به درون اجتماع مذکور آورده و به منظور کسب سود، فعالیت مشترکى را انجام داده و منافع را به نسبت هاى معین تقسیم مى کنند. در قانون تجارت تعریف صریح و روشن از شرکت وجود ندارد.

اما به موجب قانون مدنی شرکت عبارتست از: اجتماع حقوق مالکان متعدد در شیئی واحد به نحو اشاعه.

تحقیق کاروفناوری آشنایی با شرکت های تجاری و اقتصادی پودمان امور اداری و مالی کاروفناوری هشتم

بر این اساس، هر یک از افراد تشکیل دهندهٔ شرکت را شریک یا سهامدار مى گویند.

عناصر تشکیل دهندۀ شرکت:

1- همکارى دو یا چند نفر (تعدد شرکا)

2- آوردن حصه یا سهم الشرکه یا سرمایهٔ مناسب (آورده نقدى و غیرنقدى)

3- ماهیت حقوقى شرکت

4- طرز تقسیم سود و زیان

مراحل و مدارک ثبت شرکت در ایران

مرجع ثبت شرکت ها: در ایران کلیهٔ شرکت ها باید در اداره ثبت شرکت ها و مؤسسات غیرتجاری به ثبت برسند.

تذکر:

1- شرکت هایی را که تحت مقررات قانون تجارت به ثبت برسند، را شرکت های اختیاری می گویند.

2- شرکت هایی را که با توجه به قانون مدنی ایجاد می شوند، شرکت قهری گویند.

شرکت نامه: قرارداد یا توافق نامه کتبی بین شرکا قبل از تشکیل شرکت است که بیانگر کلیهٔ روابط مالی و حقوقی بین شرکا و نحوهٔ فعالیت شرکت می باشد.

اساس نامه: به مجموعهٔ مفاد و شرایطی که برای تشکیل شرکت ها تنظیم می شود، اساس نامه می گویند که باید کاملاً طبق موازین قانونی باشد و به ثبت برسد.

تحقیق کاروفناوری آشنایی با شرکت های تجاری و اقتصادی پودمان امور اداری و مالی کاروفناوری هشتم

انواع شرکت های تجاری

طبق قانون تجارت ایران، شرکت های تجاری به هفت قسم است:

شرکت تضامنی: به موجب قانون تجارت، شرکت تضامنی شرکتی است که در تحت اسم مخصوص برای امور تجارتی بین دو یا چند نفر با مسئولیت تضامنی تشکیل می شود؛ اگر دارایی شرکت برای تأدیه تمام قروض کافی نباشد، هریک از شرکا مسئول پرداخت تمام قروض شرکت است.

شرکت سهامی: به موجب قانون تجارت، شرکت سهامی شرکتی است که سرمایه آن به سهام تقسیم شده و مسئولیت صاحبان سهام، محدود به مبلغ اسمی سهام آنان است.

شرکت تعاونی: به موجب قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران شرکت هایی که با رعایت مقررات این قانون تشکیل و به ثبت برسند، تعاونی شناخته می شوند.

شرکت با مسئولیت محدود: به موجب قانون تجارت، شرکت با مسئولیت محدود شرکتی است که بین دو یا چند نفر برای امور تجارتی تشکیل شده و هریک از شرکا بدون این که سرمایه به سهام یا قطعات سهام تقسیم شده باشد، فقط تا میزان سرمایه خود در شرکت مسئول قروض و تعهدات شرکت است.

شرکت مختلط غیرسهامی: به موجب قانون تجارت، شرکت مختلط غیرسهامی شرکتی است که برای امور تجارتی تحت اسم مخصوص بین یک یا چند نفر شریک ضامن (با مسئولیت تضامنی) و یک یا چند نفر شریک با مسئولیت محدود بدون انتشار سهام تشکیل می شود.

شرکت مختلط سهامی: به موجب ماده قانون تجارت، شرکت مختلط سهامی شرکتی است که در تحت اسم مخصوص بین یک عده شرکا سهامی و یک یا چند نفر شریک ضامن تشکیل می شود.

شرکت نسبی: به موجب قانون تجارت، شرکت نسبی شرکتی است که برای امور تجارتی و در تحت اسم مخصوص بین دو یا چند نفر تشکیل و مسئولیت هریک از شرکا به نسبت سرمایه ای است که در شرکت گذاشته است.

تحقیق کاروفناوری آشنایی با شرکت های تجاری و اقتصادی پودمان امور اداری و مالی کاروفناوری هشتم

تحقیق کاروفناوری آشنایی با شرکت های تجاری و اقتصادی پودمان امور اداری و مالی کاروفناوری هشتم